To buy or not to buy…

29η Νοεμβρίου:
Παγκόσμια Ημέρα Αγοραστικής Αποχής.
Η ανάγκη να τιμήσουμε τη Παγκόσμια Ημέρα Αγοραστικής Αποχής ηχεί σχεδόν σαν ανέκδοτο στην Ελλάδα του σήμερα, αφού ούτως ή άλλως σε αρκετές περιπτώσεις πλέον, οι συνάνθρωποί μας δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν ούτε καν τα απαραίτητα. Δεν ήταν όμως πάντα έτσι.

family-playing-outside_sunnyside.gr

Φωτό από εδώ

Πριν την οικονομική ύφεση, συμμετείχαμε και εμείς στο γλέντι της Δύσης και στον καταναλωτισμό, ένα γνήσιο παιδί του καπιταλισμού. Ασπαστήκαμε το lifestyle (το lifestyle με την έννοια που του προσδώσαμε βέβαια στην Ελλάδα) και μία- μία τις επιταγές του. Αγοράζαμε για να νιώθουμε όμορφοι, αγοράζαμε για να είμαστε κουλ, αγοράζαμε για να αποκτήσουμε status, αγοράζαμε για διασκέδαση και κοινωνική καταξίωση – για μια θέση στο πάνθεον των “πολιτισμένων” και των προνομιούχων. Ώσπου η στρόφιγγα έκλεισε και υπάρχουν πια οικογένεις και άνθρωποι που δυσκολεύονται να αγοράσουν ακόμη και τρόφιμα. Το 20% του Δυτικού Κόσμου, “των πλούσιων χωρών”, καταναλώνει το 80% των φυσικών πόρων που μπορεί να διαθέσει ο πλανήτης. Και να που είχαμε τώρα εμείς την ευκαιρία να περάσουμε από το ένα στρατόπεδο στο άλλο και να γελάμε τώρα με τις σπατάλες που κάναμε τότε και τα ηλίθια ζητήματα που μας απασχολούσαν, όπως το εβδομαδιαίο πλύσιμο του αυτοκινήτου στο βενζινάδικο, το εβδομαδιαίο μας ραντεβού με το κομμωτήριο, τις πολυήμερες διακοπές μας σε κοσμοπολίτικα νησιά, τις καθημερινές μας εξόδους για διασκέδαση…και η λίστα είναι ατέλειωτη.

pic_nic_friends_sunnyside.gr

Φωτό από εδώ

Και είναι κάπως κωμικοτραγικό να δύει έτσι άδοξα η δυτική μας ισχύς. Ίσως όμως να πρέπει να το δούμε σαν ευκαιρία. Να στρέψουμε το ενδιαφέρον μας στη πραγματική ζωή και στις χαρές που προσφέρει απλόχερα, χωρίς αντίτιμο. Ειδικά όσοι από εμάς μεγαλώνουμε παιδιά, αυτό είναι πλέον χρέος μας για να μας παραδειγματιστούν και εκείνα. Αυτό ακριβώς επιδιώκει να υπενθυμίσει η Παγκόσμια Ημέρα Αγοραστικής Αποχής σε όσους βρίσκονται ακόμη σε άλλη τροχιά.

Η Ημέρα Αντικαταναλωτισμού γιορτάζεται – όχι τυχαία – την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών (Thanksgiving Day) στη Βόρεια Αμερική και το τελευταίο Σάββατο του Νοεμβρίου στην Ευρώπη. Οι εκδηλώσεις των ακτιβιστών ποικίλουν. Ομάδες μαζεύονται έξω από εμπορικά κέντρα και ψαλιδίζουν τις πιστωτικές τους κάρτες. Άλλοι βάφονται ζωντανοί- νεκροί και μένουν σαν στήλες άλατος, σαν ζόμπι μέσα στα πολυκαταστήματα δίπλα στα πανάρκιβα εμπορεύματά τους (το χάπενινγκ ονομάζεται “The Zombie Walk”), υπενθυμίζοντας στον κόσμο ότι κάπως έτσι μοιάζουμε όταν καθοδηγούμαστε από τον καταναλωτισμό και το χρήμα. Οι ακτιβιστές προτείνουν επίσης και μια άλλη ωραία ιδέα: να πάμε κατά ομάδες σε αλυσίδες σούπερ μάρκετ, να πάρουμε από ένα καροτσάκι, να σχηματίσουμε μια ουρά ο ένας πίσω από τον άλλον και απλώς να περιφερόμαστε μες στο μαγαζί χωρίς να αγοράζουμε τίποτα. Στο Λονδίνο μάλιστα προχώρησαν ένα ακόμα βήμα προτρέποντας τον κόσμο να απέχει από κάθε αγορά τα Χριστούγεννα, γιορτή που χρησιμοποιείται πια ως πρόσχημα από τους εμπόρους.

free_from_consuming_sunnyside.gr

Φωτό από εδώ

Οι επικριτές της Παγκόσμιας Ημέρας Αγοραστικής Αποχής υποστηρίζουν πως μια μέρα ασφαλώς δεν θα κάνει διαφορά και δεν πρόκειται να μετασχηματίσει συνειδήσεις. Κι η αλήθεια είναι βέβαια ότι η αφύπνιση, δυστυχώς, προκύπτει μέσα από πολύ πιο σκληρές εμπειρίες. Φέτος όμως μπορούμε να γιορτάσουμε εμείς την ημέρα συλλογιζόμενοι το κατά πόσο έχει αλλάξει πραγματικά η νοοτροπία μας τα τελευταία 4 χρόνια. Τι θα έκανες σήμερα αν κάποιος σου χάριζε 100 ευρώ; Πώς θα τα ξόδευες; Θα αγόραζες ένα μπλουζάκι και ένα κραγιόν; Τρόφιμα για το σπίτι; Θα χαλούσες κάποια και κάποια θα τα έδινες σε έναν φίλο ή συγγενή; Ή μήπως θα αγόραζες ένα καλό πούρο; Στη Δύση έχουν ακόμη την ανάγκη από μια τέτοια μέρα, εμείς σιγά σιγά αρχίζουμε όμως να νιώθουμε πως είναι να μην ανήκεις στους προνομιούχους. Γι’ αυτό ας μην ξοδέψουμε ούτε ένα ευρώ σήμερα. Ας πάμε μια βόλτα με τα παιδιά στο πάρκο, στη θάλασσα ή το βουνό, με καφέ και φαγητό από το σπίτι, σε ένα δικό μας (ανακυκλώσιμο) σκεύος. Ας καλέσουμε φίλους να μαγειρέψουμε ό,τι έχουν τα ντουλάπια, και ότι επιπλέον φέρει ο καθένας. Ας φτιάξουμε με τα παιδιά μας χειροποίητα στολίδια για το δέντρο και παιχνίδια από περισσεύματα, ή ας βάλουμε μουσική να τραγουδήσουμε και να χορέψουμε με τη καρδιά μας!

Ας χαρούμε λοιπόν την όποια ελευθερία μας χάρισε απλόχερα η κρίση (και ας την ευχαριστήσουμε για την αφύπνιση που αναγκαστικά μας πρόσφερε).

family_moments_sunnyside.gr

Φωτό από εδώ

Και από αύριο (μεθαύριο για την ακρίβεια, μιας και θεωρούμε τις Κυριακές πάγεια ημέρες αποχής από τον υλισμό και ταυτόχρονα ημέρες αφιερωμένες στην οικογένεια και τις πνευματικές αξίες που τη διέπουν) ας βοηθήσει αυτή η μέρα την επόμενη φορά που θα καταναλώσουμε να το κάνουμε με μια πιο αφυπνισμένη συνείδηση.

Να είμαστε σε θέση δηλαδή να αναγνωρίζουμε τη διαφορά ενός φθηνού αγαθού από ένα ακριβό. Ενός χρήσιμου από ένα άχρηστο, ενός που η κατανάλωση του ήταν αποτέλεσμα των πραγματικών μας αναγκών και όχι των αναγκών που μας δημιούργησε η διαφήμιση, ενός που παράχθηκε ηθικά, με σεβασμό στα χέρια που το έφτιαξαν και το περιβάλλον από όπου προήλθαν οι πρώτες ύλες του και στο οποίο θα καταλήξει εν τέλει σαν σκουπίδι.

Τελικά, δεν υπάρχει τίποτα κακό πίσω από το να καταναλώνουμε, τα πράγματα που πραγματικά χρειαζόμαστε (αν και η αλήθεια είναι ότι ορισμένα από αυτά έχει πιο πλάκα να τα φτιάχνουμε οι ίδιοι).

Αλλά είναι πολύ σημαντικό να ερευνούμε και να αναρωτιόμστε για την (πικρή ή γλυκειά) αλήθεια που πάντα κρύβεται πίσω από κάθε αγαθό πριν αυτό καταλήξει στο καλάθι μας.

Μελίνα Σιδηροπούλου

Comments

comments


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>